تاکنون اغلب تولید گاز در جهان از سازندهای دارای تراوایی و تخلخل بالا و یا شکافت های طبیعی انجام گرفته است. این درحالی است که بسیاری از شیل ها حاوی حجم عظیمی گاز می باشند و تولید از این منابع تا همین اواخر به دلیل تراوایی پایین از لحاظ اقتصادی مقرون به صرفه قلمداد نمی شد. افزایش جهانی قیمت گاز همگام با توسعه و رشد تکنولوژی های تازه بستر مناسب تولید تجاری گاز از شیل را مهیا ساخته است. تکنولوژی های کلیدی توسعه مخازن شیلی دارای گاز عبارتند از:1) شکافت هیدرولیکی: اکثر شیل گازها نیازمند شکافت زنی هیدرولیکی به منظور افزایش نرخ تولید هیدروکربن از سازند می باشند. در طی این فرایند سیالات تحت فشار زیاد به چاه پمپ می شوند و باعث ایجاد ترک و شکافت در سازند می شوند که مسیری برای هدایت سیالات سازند به چاه ایجاد می کنند.2) حفاری افقی: با توجه به ضخامت کم مخازن گاز شیل برای استخراج هیدروکربن در نرخ های بالاتر، استفاده از چاه های افقی به طور گسترده رواج یافته است. اغلب تکنیک مورد استفاده در این نوع حفاری، Pad Drilling می باشد. در این روش حفاری، چندین چاه افقی از یک نقطه روی سطح زمین که به آن ‘Pad’ می گویند، حفر می شوند. این روش راندمان عملیاتی تولید گاز را بهبود می بخشد و هزینه زیربنایی و استفاده از سطح زمین را کاهش می­دهد. برای نمونه حفر چاه افقی که در سازند شیلی Eagle Ford در امریکا سال 2011، 23 روز طول کشید با بکارگیری این روش در سال 2012 در کمتر از 19 روز انجام شد. حفر چاه های افقی به صورت Multilateral نیز در سازندهای شیلی کاربرد دارد. این روش شامل حفر دو یا چند چاه افقی از یک چاه عمودی می باشد. در این حالت چاه های افقی به نواحی مختلف شیل در عمق یکسان اما در جهات مختلف دسترسی دارند. این روش امکان تولید با نرخ زیاد با صرف هزینه کمتر را مهیا می­کند. طبق گزارش سال 2012 اعلام شده توسط شرکت شلمبرژه استفاده از این تکنیک زمان حفاری را تا یک سوم زمان معمول کاهش می­دهد.3) تکنولوژی چاه نگاری و ارزیابی سازند: کیفیت سنگ مخزن شیلی می تواند در بخش های افقی و عمودی بسیار متغیر باشد. اکثر نواحی شیلی فعالیت اشعه گامای بالایی دارند و بنابراین برای توصیف مخازن در ارزیابی عمودی چاههای حفر شده در ابتدای توصیف میدان، لاگ اشعه گاما یا ابزار[1]MWD گاما به ­همراه اندازه گیری­های مقاومت ویژه، استفاده می شود. اطلاعات بیشتر توسط ابزار LWD[2]دانسیته حاصل می شود. همچنین به تازگی تکنولوژی جدید استفاده از LWD صوتی(sonic) نیز فراهم شده است که امکان اندازه گیری داده های برشی و تراکمی را با دقت بالا مهیا ساخته است. علاوه بر موارد ذکر شده در اینجا نوآوری ها و تکنولوژی های پیشرفته دیگری نیز در توسعه و تولید اقتصادی از گاز شیلی مطرح می باشند. به عنوان مثال پیشرفت های انجام شده در تکنیکهای آنالیز ژئوشیمیایی ارزیابی محتوای ماده آلی، بررسی بلوغ حرارتی و پتانسیل تولید نمونه های مغزه را امکان پذیر ساخته است. دانش و مطالعه شکافت های طبیعی، ناهمگنی مخزن و الگوهای تنش پیوسته در حال ارتقا می باشد. این عوامل در پیش بینی موثر بودن شکافت هیدرولیکی و هندسه شکافت اهمیت دارد.References:Schlumberger – August 2012 vol.1 – Shale Successes3LEGS Resources - June 2011 - An introduction to shale gasJOURNAL OF PETROLEUM TECHNOLOGY • JULY 2012Shale gas developments: enabled by technology, First Break, Vol. 29, May 2011, www.firstbreak.org[1]Measuring While Drilling[2]Logging While Drilling